Save the fonts and run the hifont.exe file to see the webpage
gn mtRx yCe vwl&rlbotK f tj bü ni

ueZnk fu;a=.k çkf/kdj.k

dXl ytih fUtgo / Wv=˜ YJk mÂbÂ;gtk / ŒNtml,UÂJút YJk mkdXl / vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ;

dXl ytih fUtgo

 fuUàŠ mhfUth lu yk;hhtÂßgfU s˜ ÂJJt= yÂ"Âlgb, 1956 (1956 fUt 33) fUe "tht-4 fuU y"el sthe fUe dRo ÂmkatRo ;:t f]UÂM bkºtt˜g, Cth; mhfUth fUe yÂ"mqalt mkÏgt-fUtgto˜g yt=uN 4054, Â=ltkfU 6 y¢xqch 1969 Åtht yk;hhtÂßgfU l=e, lbo=t ytih WmfUe l=e Dtxe mu möcõ s˜ ÂJJt= fUt yÂ"ÂlKog fUhlu fuU ˜Y lbo=t s˜ ÂJJt= àgtgtÂ"fUhK fUt dXl ÂfUgt :t >

Wÿ àgtgtÂ"fUhK lu ÂlÂ=oíx ÂJMgtuk fuU mkck" buk yàJuMK ÂfUgt ;:t Wÿ yÂ"Âlgb fUe Dtht-5 fUe Wv"tht (2) fuU y"el yvle YfU rhvtuxo fuUàŠeg mhfUth fUtu yd{uÂM; fUe, Âsmbuk Ju ;Úg JÂKo; nî, stu WmfuU mbG ytY :u ;:t ÂlÂ=oíx ÂJMgtuk vh WlfuU ÂJÂlëag Ce Â=Y dY :u >

Wÿ ÂJÂlëag vh ÂJath fUhfuU, fuUàŠeg mhfUth ;:t dwsht;,bÆgŒ=uN,bnthtíx[ ytih htsô:tl fUe mhfUth lu Wÿ yÂ"Âlgb fUe "tht-5 fUe Wv"tht (3) fuU y"el,Wÿ àgtgtÂ"fUhK fUtu fUÂ;vg ÂJMg ÂlÂ=oíx ÂfUY :u ytih Rm ŒfUth ÂlÂ=oíx ÂJMgtuk vh àgtgtÂ"fUhK lu fuUàŠeg mhfUth fUtu Wÿ Wv"tht fuU y"el YfU ytih rhvtuxo yd{uÂM; fUe ni> 

àgtgtÂ"fUhK fUe yvle ytdu fUe rhvtuxo buk Â=Y dY ôvíxefUhK YJk btdo-Âl=uoNtuk fuU ylwmth g:t mkNtuÂ"; Wÿ àgtgtÂ"fUhK fUt ÂJÂlëag fuUàŠ mhfUth Åtht Cth; mhfUth,f]UÂM ;:t ÂmkatRo bkºtt˜g (ÂmkatRo ÂJCtd) fUe 12 Â=möch 1979 fUe yÂ"mqalt mkÏgt fUtgto˜g yt=uN 792 (y) fuU ;n; Cth; fuU htsvºt buk ŒfUtÂN; ÂfUgt dgt :t, simt ÂfU Wÿ yÂ"Âlgb fUe "tht-6 buk yvuÂG; ni, ;=à;h Ju ÂJÂlëag ÂJJt= Jt˜u vGtuk fuU ˜Y yÂà;b YJk ctÆgfUh ntu dY> 

Wÿ àgtgtÂ"fUhK fuU ÂJÂlëag buk WmfuU ÂlKogtuk YJk Âl=uoNtuk fUtu fUtgtoÂàJ; fUhlu fuU ˜Y YfU ;kºt, ltbN& lbo=t ÂlgkºtK ŒtÂ"fUhK ;:t YfU vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fuU dXl fUt ŒtJ"tl ni> 

y;& yÂ"Âlgb fUe "tht-6 (y) fuU Åtht Œ=; NÂÿgtuk fUt Œgtud fUh;u nwY fuUàŠeg mhfUth YÀ= Åtht ôfUeb fUt ÂlÁvK fUh;e ni ;:t lbo=t s˜ ÂJJt= àgtgtÂ"fUhK fuU ÂJÂlÂëag fUtu ŒCtJe cltlu fuU ˜Y lbo=t ÂlgkºtK ŒtÂ"fUhK (Âsmu ytdu ŒtÂ"fUhK fUnt stYdt) ;:t vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fUt dXl fUh;e ni, ltbN&

1.       1.* Rm ôfUeb fUtu lbo=t s˜ (mkNtuÂ";) ôfUeb-1990 fUnt stYdt>
                 2. gn Cth; fuU htsvºt buk ŒfUtNl fUe Â;Â: mu ŒCtJe ntudt *

*.       lbo=t ÂlgkºtK ŒtÂ"fUhK
2.       ŒtÂ"fUhK fUe Âô:Â; ;:t dXl

I.lbo=t ÂlgkºtK ŒtÂ"fUhK YfU ÂlfUtg ntudt, ÂsmfUt m;;T WúthtÂ"fUthe O* ;:t  fUtpbl me˜ ntude ;:t Wm vh bwfU=bt a˜tgt st mfU;t ni ytih Jn bwfU=bt Ce fUh mfU;t ni >
2.***(y)ŒtÂ"fUhK Âlöl˜ÂF; m=ôgtuk mu Âb˜fUh cludt, ltbN&

I
mÂaJ, Cth; mhfUth, s˜ mkmt"l bkºtt˜g
yÆgG
II
mÂaJ, Cth; mhfUth, QUsto bkºtt˜g        
m=ôg
III
mÂaJ, Cth; mhfUth, vgtoJhK YJk Jl bkºtt˜g
m=ôg
*IV
mÂaJ, Cth; mhfUth, mtbtÂsfU àgtg YJk yÂ"fUtrh;t bkºtt˜g
m=ôg
*IA
mÂaJ, Cth; mhfUth, mtbtÂsfU àgtg YJk yÂ"fUtrh;t bkºtt˜g
m=ôg
V
bwÏg mÂaJ, dwsht; mhfUth
m=ôg
VI
bwÏg mÂaJ, bÆgŒ=uN mhfUth
m=ôg
VII
bwÏg mÂaJ, bnthtíx[ mhfUth      
m=ôg
VIII
bwÏg mÂaJ, htsô:tl mhfUth     
m=ôg
IX

;el ÔgÂÿgtuk fUtu stu bwÏg  yÂCgà;t ô;h mu leau fuU l ntu, fuUàŠeg mhfUth**   
Åtht ôJ;kºt m=ôgtuk fuU Áv buk Âlgwÿ ÂfUgt stYdt, Âslbuk mu YfU fUtu ŒtÂ"fUhK fuU fUtgofUthe m=ôg fuU Áv buk v=tÂCÂn; ÂfUgt stYdt>  **

m=ôg
XI d

*** fuUàŠeg mhfUth vgtoJhK ytih ÂJô:tÂv; ÔgÂÿgtuk fuU vwlJtom fuU Guºt buk ylwCJ hFlu Jt˜u YfU Yumu ÔgÂÿ fUtu stu Cth; mhfUth fuU mkgwÿ mÂaJ gt htßg mhfUth fuU yvh mÂaJ fuU ô;h mu leau fUt l ntu ôJ;kºt m=ôg fuU Áv buk ÂlgwÂÿ fUhude >

m=ôg

XII

ls

XV

**** ÂmatkRo ÂJCtd, ÂJ‘w; ÂJCtd gt htßg Âcs˜e bãz˜ fuU ŒbwF yÂCgà;t, ŒbwF yÂCgà;t gt fUtgoJtnfU yvh >

bwÏg yÂCgà;t fuU ô;h fuU ath m=ôg, Âslbuk mu YfU-YfU dwsht;,  bÆgŒ=uN, bnthtíx[ ytih htsô:tl mhfUth Åtht Âlgwÿ ÂfUgt stYdt >

m=ôg
2(c)

fUtgofUthe m=ôg, yÆgG fuU mt"thK vgoJuGK ytih ÂlgkºtK fuU y"el, ŒtÂ"fUhK fuU
ŒNtmÂlfU fUtgo fUt ŒCthe ntudt > g:tÂô:Â;, fuUàŠeg mhfUth gt htßg mhfUth fUtu
Fãz (vd) mu (dy) fuU y"el Âlgwÿ m=ôgtuk buk mu ÂfUme fUtu, gÂ= WlfUe htg buk
WmfUt m=ôg fuU Áv buk clu hnlt Wvgwÿ lné ni, nxtlu gt Âl˜Âöc; fUhlu fUt
yÂ"fUth ntudt > ****

m=ôg
2(m)

    *****

2(=) 

sc Cth; mhfUth fuU mÂaJ gt htßg mhfUthtuk fuU bwÏg mÂaJ ŒtÂ"fUhK fUe ciXfUtuk buk WvÂô:; ntulu buk ymb:o ntu, ;tu Ju yvlu ŒÂ;ÂlÂ"gtuk fUtu Cus mfuUdu stu ÂfU Cth; mhfUth fuU mkgwÿ mÂaJ gt htßg fuU mÂaJ mu leau fuU ô;h fuU l ntu >

*

**   

***

****

***** 

12 sql 2000 fUe yÂ"mqalt mkÏgt Ym.ytu.577 (R) fuU ylwmth mkNtuÂ"; ÂfUgt dgt
10 Âm;öch 1987 fUe yÂ"mqalt mkÏgt Ym.ytu.819 (R) fuU ylwmth mkNtuÂ"; ÂfUgt dgt [mk=C*& viht 2 Wv viht (Y),b= ix mu xi ]
7 Â=möch 1990 fuU mkNtuÂ"; mk. Ym.ytu.3426 fuU ;n; hFt dgt [ mk=C*& viht 2 Wvviht 2(Y) b= xi (Y) YJk viht 2(2)(ze) ]
mkNtu"l fuU vrhKtbôJÁv 3 sql 1987 fUe yÂ"mqalt mkÏgt Ym.ytu.554 fuU ;n; (mkNtuÂ"; ykN) hFt dgt [mk=C*& viht 2 Wvviht 2(Y) YJk viht 2(ce ]
10 Âm;öch 1997 fUe yÂ"mqalt mkÏgt Ym.ytu. 819 (R) fuU ;n; Fãz (me) nxt Â=gt dgt

mij

3.       ŒÀgufU ôJ;kºt m=ôg vqK*fUt˜fU m=ôg ntudt ytih YfU yJÂ" fuU ˜Y Âlgwÿ ÂfUgt stYdt, stu vt·a JM* mu yÂ"fU l ntude > htßg mhfUthtuk Åtht Âlgwÿ ÂfUY dY m=ôg ykNfUt˜fU m=ôg ntuduk > ôJ;kºt m=ôg y:Jt ykNfUt˜fU m=ôg, sime Ce Âô:Â; ntu, fUt Âlgtuÿt ŒÀgufU btb˜u buk ÂlgwÂÿ fUe N;u* Âl"t*rh; fUhudt >

4.       ;el ôJ;kºt m=ôgtuk buk mu ÂfUme fUt Ce ô:tl rhÿ ntulu vh fuUàŠeg h Yumu rhÿ ô:tl vh yÂ"fUthe fUe ÂlgwÂÿ fUhude ;:t ôJ;kºt ô=ôgtuk fuU y˜tJt ath m=ôgtuk buk mu ÂfUme fUt ô:tl rhÿ ntulu vh Wm ô:tl vh Wm htßg mhfUth Åtht ÂsmfuU Åtht Jn m=ôg Âlgwÿ ÂfUgt dgt :t, ÂsmfUt ô:tl rhÿ nwyt ni, ÂlgwÂÿ fUe stYde >

vhà;w ÂfUme m=ôg fUe cebthe gt ÂfUme yàg fUthK mu ylwvÂô:Â; fUe Âô:Â; buk,fuUàŠ mhfUth y:Jt htßg mhfUth, Âsmlu Ce Wm m=ôg fUe ÂlgwÂÿ fUe ntu,Yume cebthe gt ylwvÂô:Â; fuU =tihtl ô:tltvª m=ôg Âlgwÿ fUhude ytih Yumu ô:tltvª m=ôgtuk fUtu Rm ŒfUth ô:tltvª Áv mu fUtg* fUth;u nwY Wm m=ôg fUe,Âsm m=ôg fuU ô:tl vh fUtg* fUh hnt ni, mCe NÂÿg·t Œt¹t ntude ;:t Jn WmfuU mthu fU;*Ôgtuk fUt vt˜l fUhudt ytih GÂ;vqÂ;* fUt nfU=th ntudt > *

5.       **

3.      ŒtÂ"fUhK fUt mÂaJ
          ŒtÂ"fUhK YfU mÂaJ Âlgwÿ fUhudt,stu RkseÂlgh ntudt Jn ŒtÂ"fUhK fUt m=ôg lné ntudt>

4.      dKvqÂ; ytih b;=tl

          ***ŒtÂ"fUhK fUe ciXfU fUe dKvqÂ;* (Â=l-ŒÂ;Â=l fUtgtu*k fuU yÂ;rhÿ) ytX m=ôgtuk fUe ntude,Rmbuk mu Ctd ˜ulu Jt˜u ath htßgtuk buk mu ÂfUàné ;el htßgtuk fUt fUb mu fUb YfU m=ôg WvÂô:; ntult atÂnY > ÂfUme htßg fuU Ân; fUtu ŒCtÂJ; fUhlu Jt˜t fUtuR* Ce ÂlK*g Wm htßg fuU fUb mu fUb YfU m=ôg fUe WvÂô:Â; fuU Âclt lné ˜gt stYdt > Â=l-ŒÂ;Â=l fUtgtu*k fuU mkÔgJnth fUe dKvqÂ;* vt·a m=ôgtuk fUe ntude > ŒÀgufU Œël Â=l-ŒÂ;Â=l fuU fUtgtu*k fUtu Atuz fUh ŒtÂ"fUhK fUe ÂfUme ciXfU fuU mbG ˜tgt st;t ni,Wm ciXfU buk ÂsmfuU mbG Yumt ÂJMg ˜tgt st;t ni,WvÂô:; YJk b;=tl fUhlu Jt˜u m=ôgtuk fuU cnwb; mu ÂlKe*; ÂfUgt stYdt > ŒtÂ"fUhK ÂfUme Ce Yumu fUthtucth fUtu Âsmbuk YfU htßg mu yÂ"fU htßgtuk fuU Ân;tuk fUtu ŒCtÂJ; fUhlu Jt˜u ÂJMg ntu,Â=l-ŒÂ;Â=l fuU fUtgtu*k fuU Áv buk ÂJÂn; lné fUhudt > yÆgG fUe ylwvÂô:Â; buk ciXfU buk ÂlJt*Âa; m=ôg ciXfU fUe yÆgG;t fUhudt > b;tuk fuU chtch ntulu fUe =Nt buk yÆgG gt ciXfU fUe yÆgG;t fUhlu Jt˜u m=ôg fUt YfU ÂÅ;eg ytih ÂlKt*gfU b; ntudt > vqJtu*ÿ fuU ÂmJtg m=ôgtuk fUtu chtch NÂÿgtu· Œt¹t ntude>***

5.      ŒtÂ"fUhK Åtht fUtgtu*k fUt Âlvxtht
          1. Wv-viht (2) fuU ŒtJ"tltuk fuU yà;d*; ŒtÂ"fUhK yvlu mbG ytY fUtgtu*k fUt Âlvxtht vrhvºt Åtht gt ciXfU ytgtuÂs; fUhfuU fUh mfuUdt > ;:tÂv ŒtÂ"fUhK fUt fUtuR* m=ôg gn yvuGt fUh mfuUdt ÂfU ybwfU fUtg* fUt Âlvxtht vrhvºt Åtht l fUhfuU ciXfU buk ÂfUgt stY >
          2.ŒtÂ"fUhK Âlöl˜ÂF; ÂJMgtuk vh yvlt ÂlK*g ÂfUme ciXfU buk, Âsmbuk yÆgG ytih vGfUth htßgtuk fuU mCe m=ôg WvÂô:; ntu, mkfUÖv Åtht yÂC˜ÂF; fUhudt >

i

fUthtucth mkck"e Âlgb cltlt

ii
ŒtÂ"fUhK fuU ÂfUme m=ôg gt mÂaJ y:Jt ÂfUme v=tÂ"fUthe fUtu fUtgtu*k fUt ŒÀgtgtusl
iii
ŒtÂ"fUhK fuU fUthtucth fuU ÂfUme Ctd fUt ytivatrhfU gt lube Œf]UÂ; fuU fUthtucth fuU Áv buk Jde*fUhK 
IV
fUtuR* yàg Yumt ÂJMg,ÂsmfuU cthu buk athtuk vGfUth htßgtuk buk mu fUtuR* Ce htßg gn yvuGt fUhu ÂfU RmfuU cthu buk ÂlK*g Yume ciXfU buk ˜gt stY, Âsmbuk vGfUth htßgtuk fuU mCe m=ôg WvÂô:; ntu >

ÂfUà;w gÂ= ÂfUme ÂJÂNíx b= fUt =tu f{UbJ;eo ciXfUtuk buk vGfUth htßgtuk buk mu ÂfUme YfUtÂ"fU m=ôgtuk fUe ylwvÂô:Â; fuU fUthK Âlvxtht l ÂfUgt st mfuU ;tu WmfUt Âlvxtht viht-4O buk ÂfUY dY ŒtJ"tltuk fuU ylwmth ÂfUgt stYdt>
3.   vqJodtbe Wvck"tuk fuU y"el hn;u nwY ŒtÂ"fUhK yvlu fUthtucth fuU mkat˜l fuU ˜Y yvlu Âlgb cltgudt >
4.   ŒtÂ"fUhK yvle mbô; fUtgoJtne fUt mbwÂa; fUtgoJ]út gt yÂC˜uF ;igth fUhudt, stu ô:tge yÂC˜uF fuU Áv buk hFu stgukdu>
5.   **snt· Cth; mhfUth fuU vgtoJhK ytih Jl bkºtt˜g fuU mÂaJ fUe gn htg ntu ÂfU ŒtÂ"fUhK fUt fUtuRo ÂlKoog vgtoJhK mkhGK fUe ytJëgfU;tytuk mu ymkd; ni ;tu JfU btb˜t vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fuU ÂlKog fuU ˜Y WlfuU mbG hGt stYdt >

*Wÿ W¨uÂF; Wv vihtd{tVU 4 fUe ykÂ;b ˜tRl fuU yk;do; yÂ;rhÿ mu .........ŒtÂ"fUhK fuU yÆgG, ;fU fuU Nç= fUtu Â=ltkfU 3 sql,1987fUe yÂ"mqalt mkÏgt 554 (R) Åtht nxt Â=gt dgt 
** 3 sql 1987 fuU mkNtu"; mkÏgt 554 (R) fuU ;n; hFu dY Wv vihtd{tVU (5) fUtu yÂ"mqalt mkÏgt 819 (R) fuU ;n; Â=ltkfU 10 Âm;öch 1987 fUtu nxt Â=gt dgt 
*** 7 Âm;öch 1990 fUe yÂ"mqalt mkÏgt Ym.ytu. 3426 fuU ;n; (mkNtuÂ"; ykN) hFt dgt (mk=Co&viht4)

6.m=ôgtuk Åtht GÂ;vqÂ;o
     ŒtÂ"fUhK fUt fUtuRo Ce m=ôg, yÂ"fUthe gt fUboathe, WlfuU Åtht fUe dRo fUtgoJtne mu nwRo ntÂl,GÂ; gt lwfUmtl fuU ˜Y Wúth=tge lné ntudt stu fUtgo Wm m=ôg, yÂ"fUthe gt fUboathe lu m=TCtJvqJofU YJk Âclt ÂJÅuM fuU ŒtÂ"fUthe mu ôvíx yt=uN Œt¹t fUhlu fuU vëat; ÂfUY nî,C˜u ne ct= buk Yume fUtgoJtne yŒtÂ"f]U; yJ"trh; fUh =e dRo ntu y:Jt ŒtÂ"fUhK Åtht ÂlgtuÂs; ŒtÂ"fUhK fuU m=ôg, yÂ"fUthe gt fUboathe fuU y"el muJth; ÂfUme Ce yàg ÔgÂÿ Åtht ÂfUY dgu WvuGtvqKo YJk =tuMvqKo fUtgo fUhlu mu nwRo ntÂl, GÂ; gt lwfUmtl fuU ˜Y Jn m=ôg,yÂ"fUthe gt fUboathe sc ;fU Wúth=tge lné Xnhtgt stYdt sc ;fU gn Âmõ lné ntu stY ÂfU Wm m=ôg, yÂ"fUthe gt fUboathe lu Wm ÔgÂÿ fUtu Âlgwÿ fUhlu/WmfUtu mtîvu dY fUtgo fUt vgoJuGK fUhlu buk mbwÂa; mtJ"tle ch;lu buk aqfU fUe ni >

7.ŒtÂ"fUhK fuU yÂ"fUthe ytih fUboathe
     ŒtÂ"fUhK mbg-mbg vh Yumu ytih W;lu yÂ"fUtrhgtuk ytih oatrhgtuk fUtu Âlgwÿ fUh mfU;t ni, stu Jn XefU mbSuk ytih Wànuk Âlgbtuk ytih ÂJÂlgbtuk fuU y"el muJt mu nxt mfU;t ni gt v=ågw; fUh mfU;t ni, stu fuUàŠeg mhfUth fuU yÂ"fUtrhgtuk gt fUboatrhgtuk fUe ÂlgwÂÿ,nxtY stlu gt v=ågw; ÂfUY stlu fuU mkck" buk ˜tdq ntu;u nî > Yumu mCe yÂ"fUthe ytih fUboathe YfUbtºt ŒtÂ"fUhK fuU ÂlgkºtK buk ntukdu > *** ŒtÂ"fUhK, fuUàŠeg mhfUth fUe vqJo ôJef]UÂ; mu Yumu mCe yÂ"fUtrhgtuk ;:t fUboatrhgtuk fuU ytJtm bfUtl ÂfUhtgt Cútt,gtºtt Cútt,=iÂlfU Cútt,mJthe Cútt ;:t ÂaÂfUÀmt ŒÂ;vqÂ;o fuU mkck" buk muJt N;tuok fuU mkat˜l nu;w ÂJÂlgb clt mfuUde > Ju;lbtl ytih muJt fUe yàg N;uok Ju ntude stu fuUàŠ mhfUth fuU fUboatrhgtuk vh ˜tdq ntu;e ni >

     ŒtÂ"fUhK Wÿ athtuk htßgtuk fUe muJt buk ÂlgtuÂs; ÔgÂÿgtuk fUe ÂlgwÂÿ gt Âlgtusl Wm ylwvt; buk fUh mfuUdt stu Jn XefU mbSu > ŒtÂ"fUhK Yume ÔgJô:t fUhudt ÂfU Ju htßg mhfUthtuk buk ÂlgtuÂs; ÔgÂÿ ŒtÂ"fUhãt fuU vqKofUt˜fU Âlgtusl fuU ˜Y gt ŒtÂ"fUhK fuU ÂfUme fUtgo gt muJt fUtu vqKo fUhlu fuU ˜Y Wv˜ç" ntu mfuU > ŒtÂ"fUhK ÂfUme Ce ÔgÂÿ fUe me"e C;eo fUh mfuUdt gt fuUàŠ mu y:Jt ÂfUme yàg ¯ttu; mu, stu Ce Jn Wvgwÿ mbSu,Yumu ÔgÂÿ fUe muJtY· Œt¹t fUh mfuUdt >

mij

 

ŒNtml,UÂJút YJk mkdXl

8.ŒNtmÂlfU YJk VUeÖz mkdXl ˜td;


1.       ***ŒtÂ"fUhK fUt mbô; Ôgg(ÂsmfuU yà;do; ôJ;kºt m=ôgtuk fuU Ju;l ytih Ôgg Ce nî) bÆgŒ=uN,dwsht;, bnthtíx[ ytih htsô:tl fUe htßg mhfUthuk mbtl ylwvt; buk Jnl fUhude > ÂfUme htßg fUt ŒÂ;ÂlÂ"ÀJ fUhlu Jt˜u m=ôg mu mkckÂ"; Ôgg möcõ htßg Åtht Jnl ÂfUY stYduk > fuUàŠeg mhfUth fUt ŒÂ;ÂlÂ"ÀJ fUhlu Jt˜u m=ôgtuk mu mkckÂ"; Ôgg mhfUth Åtht Jnl ÂfUY stYdu > ŒÀgufU htßg buk duÂskd ytih yàg s˜ ÂJÒttleg fuUàŠtuk fuU hFhFtJ, Œat˜l ytih ÂlgkºtK fUt Ôgg ytih yt·fUzÉu mkmqÂa; fUhlu fuU ˜Y =qhmkath ŒKt˜gtuk fUt Ôgg möcõ htßgtuk Åtht Jnl ÂfUgt stYdt> ****

2.       Rl fUtgtuok fUtu AtuzÉfUh ÂslfUe ˜td; fUtu =tu gt =tu mu yÂ"fU vGfUth htßgtuk Åtht Jnl fUhlu fuU möcõ buk àgtgtÂ"fUhK lu yt=uN Â=Y nî,Ckzthtuk,ÂJ‘w; mkô:tltuk,ztgJNol fUhlu,NeMo fUtgo ytih lnl ŒKt˜e fuU ÂlbtoK fUt Ôgg vqKo;& Wme htßg mhfUth Åtht Jnl ÂfUgt stYdt ÂsmfuU Guºt buk Jn fUtgo Âô:; ni > snt· Âsm ŒfUth vq·se ˜td; ct·xe st;e ni, Jnt· Œat˜l ytih ylwhGK ˜td; Ce Wme ylwvt; buk ct·xe stYde> 

*          20 slJhe 1981 fUtu sthe NwÂÅ vºt mkÏgt Ymytu.45(R) fuU ;n; (mkNtuÂ"; ykN) hFt dgt [mk=Co&viht5 Wvviht(2) ]
**         3 sql 1987 fuU mkNtuÂ"; mkÏgt 554 (R) fuU ;n; stuzÉt dgt [(mk=Co& viht5 Wvviht (5) ]
***         22 lJöch 1982 fUe yÂ"mqalt mk. 856 (R) fuU ;n; stuzÉt dgt [mk=Co&viht7 ]
****        4 bRo 1988 fUe yÂ"mqalt mk.Ym.ytu.467(R) fuU ylwmth mkNtuÂ"; [mk=Co&viht 8 ]

8. ŒtÂ"fUhK fUe NÂÿgt·, fUtgo ;:t fU;oÔg

1.  *ŒtÂ"fUhK fUe CqÂbfUt bwÏg;& mCe vrhgtusltytuk fuU fUtgtoàJgl fuU ˜Y nh ŒfUth mu mbàJg fUhlt ytih Âl=uoN =ult ntudt > ÂsmfuU yà;do; yÂCgtkºtfUeg vgtJohK mkhGK fuU Wvtg ytih vwlJtom fUtgof{Ub Ce ni ;:t gn Ce mwÂlÂëa; fUhlt ni ÂfU vqJtuÿ vrhgtusltytuk fUe ôJef]UÂ; Â=Y stlu fuU mbg fuUàŠeg mhfUth Åtht ylwcÂà"; Âlcà"ltuk ytih N;tuok fUt mögfU Áv mu vt˜l ÂfUgt stY > *

2. ŒtÂ"fUhK fUtu NÂÿgt·uk mtîve stYde ;:t Âlöl˜ÂF; fuU mkck" buk àgtgtÂ"fUhK fuU yt=uNtuk fuU fUtgtoàJgl fuU ˜Y mCe ytJëgfU vgto¹t ;:t WÂa; fUtgo fUhlu ntukdu >

(i)
lbo=t s˜ fUt CkzthK,ytJkxl,Âlgbl ;:t ÂlgkºtK 
(ii)
mh=th mhtuJh vrhgtuslt mu ÂJ‘w; ˜tCtuk fUt cxJtht 
(iii)
bÆgŒ=uN Åtht ÂlgÂb; ÂlbwoÂÿ
(iv)
mh=th mhtuJh fuU yà;do; möCtÂJ; s˜bd¿ CqÂb ;:t mövÂút fUt mkckÂ"; htßg Åtht mh=th mhtuJh vrhgtuslt fuU ˜Y yÂ"d{nK
(v)
ÂJô:tÂv;tuk fUtu bwytJst ;:t WlfUt vwlÔgoJô:tvl YJk vwlJtom
(vi)
 ˜td; fUt ckxJtht

2.(fU)*ŒtÂ"fUhK YfU gt yÂ"fU WvmÂbÂ;gtuk fUt dXl fUh mfuUdt ytih Wànuk yvlu Yumu f]UÀgtuk fUtu mblwÂ=íx fUh mfuUdt ytih yvle Yume NÂÿgtuk fUtu ŒÀgtgtuÂs; fUh mfuUdt, stu Jn XefU mbSu> *

3.  Wvhtuÿ fUtgtuok fUe mtbtàg;t fuU vqJtod{n fuU Âclt ŒtÂ"fUhK ÂJNuM;& yàg ct;tuk fuU mt:-mt: Âlöl˜ÂF; fUtgo fUhudt >

(i)

bÆgŒ=uN y:Jt dwsht; sime Ce Âô:Â; ntu, ŒtÂ"fUhK fUtu mh=th mhtuJh vrhgtuslt rhvtuxo, lbo=t mtdh vrhgtuslt rhvtuxo, ytukfUthuëJh vrhgtuslt rhvtuxo ;:t bnuëJh vrhgtuslt rhvtuxo Œô;w; fUhudt > ŒtÂ"fUhãt mkckÂ"; htßgtuk, fuUàŠeg s˜ ytgtud, fuUàŠeg ÂJ‘w; ŒtÂ"fUhK ;:t gtuslt ytgtud fUtu Rl vrhgtuslytuk fuU Ju ˜GK c;tgudt, Âslmu àgtgtÂ"fUhK fuU yt=uNtuk fuU fUtgtoàJgl buk Åà= WÀvª ntu mfU;t ni > bwÏg ÂJNuM;tytuk buk ylwJ;eo vrhJo;l y:Jt ct·"tuk, ÂJ‘w; d]ntuk ytih lnh fuU bwÏg fUtgtuok fuU mkck" buk ˜td; buk Cthe J]Âõ fuU btb˜u buk Wvgwÿ fUtgoJtne fUhlu nu;w ŒtÂ"fUhK fUtu mqÂa; ÂfUgt stYdt >

(ii)
ŒtÂ"fUhK ÂlbtoK fUtgof{Ubtuk fUe ÂCª-ÂCª f{UbtJô:tytuk fUtu Âl"torh; fUhudt ;:t lbo=t mtdh vrhgtuslt ytih mh=th mhtuJh gqÂlx-ËË lnhtuk fuU ÂlbtoK fUtgof{Ubtuk fUtu mbÂàJ; fUhudt ;tÂfU vrhgtuslt fuU ÂlbtoK fuU =tihtl ;:t RmfuU vqht ntulu fuU ct= "l fUe Wv˜ç";t fUtu Ægtl buk hF;u nwY mbwÂa; ˜tC NeD{ Œt¹t ÂfUgu st mfuUk >
(iii)
ŒtÂ"fUhK mkckÂ"; htßgtuk fuU fUtgo ;:t Ôgg =tultuk fUe ytJÂ"fU ŒdÂ; rhvtuxo Œt¹t fUhudt ;:t Yume rhvtuxo Œt¹t ntulu vh vrhgtuslt fuU ÂJÂCª gqÂlxtuk fuU ÂlbtoK fUe ŒdÂ; fUt vwlÂJo˜tufUl fUhudt ytih gqÂlx-II ct·" ;:t möcõ htßg fUtu OO snt·k ytJëgfU ntudt,m˜tn =udt > htßg Wv viht-3 (1) buk W¨uÂF; vrhgtusltytuk fuU mkck" buk vqKo;t rhvtuxo ŒtÂ"fUhK fUtu Œô;w; fUhukdu>
(iv)
mh=th mhtuJh vrhgtuslt fuU y;kdo; s˜bd¿ ntulu Jt˜e CqÂb ;:t mövÂút fuU àgtgtÂ"fUhK ;:t Rmu dwsht; fUtu Wv˜ç" fUhtlu ;:t WmfuU yk;do; ÂJô:tÂv;tuk fUtu bwytJst =ulu YJk WlfuU vwlJtom fuU btb˜tuk buk yÂ"fUhK fuU yt=uNtuk fuU y"el mkckÂ"; htßgtuk Åtht mbg-mbg vh vqKo ylwvt˜l nu;w ŒtÂ"fUhK ytJëgfU;t vzÉlu vh Wvgwoÿ Âl=uoN sthe fUhudt >
 

*    3 sql 1987 fUe yÂ"mqalt mkÏgt Ym.ytu. 554 (R) fuU ylwmth mkNtuÂ"; [mk=Co&viht-9 Wvviht(1) J Wvviht-2(Y) ]
**28 y¢xqch 1990 fuU NwÂõ vºt mkÏgt 872 (R) fuU ;n; XefU ÂfUgt dgt [mk=Co&Wvviht Ïvvv, YJk Wvviht (y) ]

(v)
ŒtÂ"fUhK Yumu ŒJtn ytih btvfuU fuUàŠtuk, snt· ytJëgfU;t ntu ôJat˜; rhfUtzohtuk mu mÂßs;, s˜ÂlfUtme,dt= ytih JtívefUhK ŒuGK fuUàŠtuk ;:t btvfU gkºttuk fUe mkckÂ"; htßg mhfUthtuk y:Jt ÂfUme YfU y:Jt yÂ"fU Åtht ô:tvlt, ylwhGK ;:t Œat˜l fUe m˜tn =udt> Osimt àgtgtÂ"fUhK fuU yt=uNtuk fuU Wvcà"tuk fUtu Âf{UgtÂàJ; fUhlu fuU ˜Y ;:t yvuÂG; rhfUtpzo fUtu mwhÂG; hFlu fuU ˜Y mbg-mbg vh ytJëgfU ntu > ŒtÂ"fUhãt gÂ= ytJëgfU mbSu ;tu lbo=t l=e ŒKt˜e mu htsô:tl fuU ˜Y Cusu stlu Jt˜e s˜ fUe btºtt btvlu fuU ˜Y bwÏg lnhtuk fuU NeMo ;:t lnh fuU s˜ ÂlfUtme Âcà=w vh ylwbtuÂ=; ŒfUth fuU btv gkºt ˜dtlu, WlfuU ylwhGK ;:t Œat˜l fuU ˜Y mkckÂ"; htßgtuk mu fUn mfU;t ni >
(vi)
ŒtÂ"fUhK Åtht ytJëgfU;t mbSuk  stlu vh mCe fuUàŠtuk vh lbo=t fuU ŒJtn fUt mbJ;eo ;:t möcõ rhfUtzo hFt stYdt >
(vii)
àgtgtÂ"fUhK fuU yt=uN fUe "tht-9 buk Â=Y dgu btdo=Neo Âmõtà;tuk fuU ylwmth ŒtÂ"fUhK s˜ ÂJÂlgbl ;:t ˜uFtfUhK fuU ˜Y Âlgb cltYdt > gn s˜ ÂJÂlgbl ;:t ˜uFtfUhK fuU ˜Y ŒÀgufU =m Â=l fUe yJÂ" fuU ˜Y ŒÀgufU htßg fUt s˜ fUt Ânômt Âl"torh; fUhudt>
(viii)
ŒtÂ"fUhK (fU)bÆgŒ=uN Åtht ÂJÂlÂb; ÂlbowÂÿ fUe btºtt ;:t ôJÁv (F)Yume ÂJÂlgÂb; ÂlbowÂÿ fuU Cwd;tl ;:t ˜td; fuU ckxJthu fuU mkck" buk àgtgtÂ"fUhK fuU yt=uNtuk fUt fUtgtoàJgl mwÂlÂëa; fUhudt >
(ix)
ŒtÂ"fUhK mkckÂ"; htßg mu ŒÀgufU btimb buk lbo=t s˜ Åtht ÂmkÂa; Guºttuk, ŒÀgufU s˜ ÂJ‘w; fuUàŠ ;:t lbo=t mtdh fuU ylwŒJtn vh WÀvª ÂJ‘w; ;:t mh=th mhtuJh vrhgtuslt mu l=e fuU leau stlu Jt˜u s˜ fuU Dhu˜q ldh Âldb ;:t yti‘tuÂdfU y:Jt yàg ÂfUme Œgtusl fuU ˜Y s˜ ÂlfUtme fuU mkck" buk yt·fUzÉu YfUºt fUhudt >
(x)
ŒtÂ"fUhK s˜ JMo (vn˜e sw˜tRo mu =qmhu JMo fuU 30 sql ;fU) buk lbo=t l=e ;:t RmfUe mntgfU lÂ=gtuk buk cnlu Jt˜u s˜ fUe btºtt Òtt; fUhudt >
(xi)
ŒtÂ"fUhK mbg-mbg vh ŒÀgufU htßg Åtht s˜tNgtuk ;:t yàg CãzthKtuk buk mkÂa; ÂfUY dY s˜ fUe btºtt Òtt; fUhudt ytih Wm Œgtusl fuU ˜Y fUtuRo mt"l y:Jt ;hefUt yvlt mfU;t ni >
(xii)
ŒtÂ"fUhK Wvgwÿ ytJÂ"fU yà;ht˜ vh htßgtuk Åtht lbo=t s˜ fUt Œgtud ÂlÂëa; fUhudt y:Jt ÂfUme ô:tl vh ÂfUme mbg vh ÂfUme Guºt buk ytJëgfU ntulu vh ytih Wm Œgtusl fuU ˜Y lbo=t l=e ;:t WmfUe mntgfU lÂ=gtuk fuU mCe ÔgvJ;ol ;:t yJhtu"tuk fUtu Ægtl buk hFudt, atnu Ju Œtf]UÂ;fU ntu y:Jt f]Uºtb y:Jt ytkÂNfU Áv mu Œtf]UÂ;fU y:Jt ytkÂNfU f]Uºtb ytih simt Ce WÂa; mbSudt Yumu Œgtud fUtu ÂfUme Ce ;hefuU mu ltv mfU;t ni>
(xiii)
ŒtÂ"fUhK y:Jt RmfuU g:t ŒtÂ"f]U; ÂfUme Ce ŒÂ;ÂlÂ" fUtu ÂfUme CqÂb ;:t mövÂút Âsm vh ÂfUme vrhgtuslt y:Jt ÂfUme vrhgtuslt fUt ÂJfUtm y:Jt btvfU JtívefUhK y:Jt yàg s˜ ÂJÒttl fuUàŠ y:Jt btvfU gkºttuk fuU ÂfUme fUtgo fUt ÂfUme htßg Åtht ÂlbtoK Œat˜l y:Jt ylwhGK ÂfUgt dgt ni y:Jt ÂfUgt st hnt ni, vh ŒJuN fUhlu fUe ylwbÂ; ntude > mCe htßg yvlu-yvlu Wvgwoÿ ÂJCtdtuk fuU srhY ŒtÂ"fUhK ;:t Rm mkck" buk RmfuU ŒtÂ"f]U; ŒÂ;ÂlÂ"gtuk fUtu mCe mngtud ytih mntg;t Œ=tl fUhukdu >
(xiv)
ytJëgfU;t vzÉlu vh ŒtÂ"fUhK fUe ciXfU cw˜tRo stgude ;:t s˜ fuU Wvgwÿ Œcà", ÂJNuMfUh àgtgtÂ"fUhK fuU yt=uNtuk fuU ylwmth lbo=t l=e ŒKt˜e buk Ckzthtuk fuU s˜ fUe ÂlfUtme fuU Zkd ;:t çgtihtuk fuU mkck" buk ÂlKog fUhudt > ÂJNuMfUh ChtRo btimb fuU yà; buk ŒtÂ"fUhK fUe ciXfU cw˜tRo stYde ;:t lbo=t l=e ŒKt˜e fuU Cãzthtuk buk s˜ fUe Wv˜ç" fUt vwlÂJo˜tufUl fUhudt ;:t cfUtgt Ckzthtuk fUtu Ægtl buk hF;u nwY yd˜u ÂmkatRo btimb fuU ˜Y WlfuU ÂJÂlbgl fUt ôJÁv Âl"torh; fUhudt >
(xv)
ŒtÂ"fUhK mh=th mhtuJh mu bÆgŒ=uN,bnthtíx[ ytih dwsht; fuU ;el htßgtuk fUtu ytkJÂx; ÂJ‘w; fuU Ânômu fUtu vqht fUhlu fuU ˜Y ÂJ‘w; fuU WÀvt=l ;:t möŒuMK fuU ˜Y ÂlbtoK fuU mtuvtlJth fUtgof{Ub ;:t àgtgtÂ"fUhK fuU yt=uNtuk fuU ywlmth WmfuU Cwd;tl fuU ˜Y Âl=uoN =udt > ŒtÂ"fUhK gn Ce mwÂlÂëa; fUhudt ÂfU mh=th mhtuJh vrhmh mu ÂJ‘w; fUt WÀvt=l ;:t möŒuMK yt=uNtuk fuU ylwmth ntu >
 

* 28 y¢xqch 1990 fuU NwÂõ vºt mkÏgt 872 (R) fuU ;n; XefU ÂfUgt dgt [ mk=Co& Wvviht ( iii) YJk Wvviht (v) ]

(xvi)
ŒtÂ"fUhK Cthe yJGuvK ;:t =qhmkath ŒKt˜gtuk fUe rhvtuÂxokd mÂn;, ctZÉ ÂlgkºtK fUe ŒCtJe ŒKt˜e fUe ô:tvlt, ylwhGK ;:t Œat˜l fuU ˜Y Wvgwÿ Âl=uoN sthe fUhudt > mkhalt fUe mwhGt fUe bwÏg Âsöbu=the mkhalt fuU ŒCthe bwÏg yÂCgk;t fUe ntude ytih Yumt fUtuRo Ce ÂlKog gt yt=uN Âsmmu WlfUe htg buk mkhalt fUe mwhGt fUtu F;ht ntudt, Wl vh ctÆg lné ntudt > ŒtÂ"fUhK ctZÉtuk fuU =tihtl s˜tNgtuk fuU Œat˜l fuU mkck" buk yt·fUzÉu JtÂMofU Áv mu ŒfUtÂN; fUhtgudt ;:t vGfUth htßgtuk fUtu Wv˜ç" fUhtgudt >

4. yvlu ylwCJ fUtu =uF;u nwY ŒtÂ"fUhK mkfUÖv Åtht Wv viht-3 (I) buk Wv viht 3 (xvi) fuU fUtgtuok buk mkNtu"l fUh mfU;t ni y:Jt ytih stuz mfU;t ni >
5.  mCe mkckÂ"; htßg lbo=t Dtxe ÂJfUtm fuU mkck" buk ŒtÂ"fUhK Åtht bt·de dRo mCe mqalt ŒtÂ"fUhK fUtu NeD{ Œô;w; fUhukdu >

10. ŒtÂ"fUhK fUe JtÂMofU rhvtuxo

ŒtÂ"fUhK g:tmkCJ NeD{ ytih ÂfUme Ce =Nt buk J;obtl s˜ JMo (JMo fuU 1 sw˜tRo mu yd˜u JMo 30 sql ;fU) fUe mbt¹t mu vqJo YfU JtÂMofU rhvtuxo ;igth fUh Cusudt Âsmbuk vqJoJ;eo JMo buk ŒtÂ"fUhK Åtht ÂfUY dgu fUtgofU˜tvtuk fUt W¨uF ntudt ytih fuUàŠeg mhfUth ;:t ŒÀgufU vGfUth htßg fUtu, Wlbuk mu ÂfUme fuU Ce ylwhtu" vh fUtuRo Ce stlfUthe stu WmfuU vtm nî,ÂfUme Ce mbg vGfUth htßgtuk YJk WlfuU ŒÂ;ÂlÂ"gtu fuU ˜Y mw˜C cltY hÏtudt > fuUàŠ mhfUth JtÂMofU rhvtuxo fUtu mkm= fuU ŒÀgufU m=l fuU mbG Œô;w; fUhude >

11. ŒtÂ"fUhK fUt yÂC˜uF ytih RmfUt ô:tl

ŒtÂ"fUhK mCe ciXfUtuk ytih fUtgoJtÂngtuk fUt yÂC˜uF hFudt,ÂlgÂb; ˜uFt hFudt ytih WmfUt Yumt Wvgwÿ fUtgto˜g ntudt snt· vh =ô;tJus yÂC˜uF, ˜uFt,duÂskd yt·fUzÉu,fuUàŠeg mhfUth ;:t ŒÀgufU vGfUth htßgtuk fUe mhfUthtuk gt WlfuU ŒÂ;ÂlÂ"gtuk fuU ˜Y ŒtÂ"fUhK Åtht yJ"trh; mbg YJk ÂJÂlgbtuk fuU y"el ÂlheGK fuU ˜Y mw˜C fUhukdu >

lbo=t ÂlgkºtK ŒtÂ"fUhK fuU fuUàŠeg, Guºteg ;:t WvGuºteg fUtgto˜gtuk fUt ô:tl ŒtÂ"fUhK yJ"trh; fUhudt>  ŒtÂ"fUhK fUt bwÏgt˜g ;c ;fU lRo Â=¨e buk hnudt, sc ;fU ÂfU Jn ÂfUme ô:tge ô:tl fuU cthu buk ÂlKog lné fUh;t>

12. mkÂJ=tY· ytih fUhth

ŒtÂ"fUhK Yume mkÂJ=tY· ytih fUhth fUhudt stu Wmu Œ=út gt Wm vh yÂ"htuÂv; fUtgtuok YJk fU;oÔgtuk fuU vqKo;& ytih mbwÂa; ÂlJonl fuU ˜Y ytJëgfU ytih yÂlJtgo ni >

13. ÂJúteg Wvcà"

1
ŒtÂ"fUhK Åtht ÂfUY stlu Jt˜u yvuÂG; mCe vqksed; ytih htsôJ Ôgg  bÆgŒ=uN,dwsht;,bnthtíx[ ytih htsô:tl fUe htßg mhfUthuk chtch Áv buk Jnl fUhude> Wÿ htßgtuk fUe mhfUthuk, ŒtÂ"fUhK fUtu WmfuU fUtgtuok fuU ÂlJonl fuU ˜Y WmfuU Åtht ÂfUY stlu Jt˜u yvuÂG; mCe vqqksed; ytih htsôJ Ôgg fuU ˜Y ytJëgfU "l Œ=tl fUhukde > Rm Wæuëg fUe vqÂ;o fuU ˜Y lbo=t ÂlgkºtK ŒtÂ"fUhK ÂlÂ" ltbfU YfU ÂlÂ" dÂX; fUe stYde, Âsmbuk htßgtuk Åtht =e dRo "lhtÂNgtuk ;:t ŒtÂ"fUhK fUtu Œt¹t "l htÂNgt· sbt fUe stYde >
2
ŒtÂ"fUhK fuU dXl fuU vëat; bÆgŒ=uN,dwsht;,bnthtíx[ ytih htsô:tl htßgtuk fUe mhfUthu ŒthöC buk ŒtÂ"fUhK fUe ÂlÂ" buk vt·a ˜tF Ávgu fUt ykN=tl Œ=tl fUhude >
3
ŒtÂ"fUhK ŒÀgufU JMo Âm;öch btm buk *vn˜e yŒi˜ mu ŒthöC ntulu Jt˜e ytdtbe JMo fuU cthn btm fuU =tihtl yvuÂG; "lhtÂN fuU çgtihuJth Œt¬˜l ;igth fUhudt > Rm Œt¬˜ltuk buk Jn leÂ; =ÂNo; fUe stYde Âsmbuk Yumt "l Fao fUhlu fUt Œô;tJ ni > ŒtÂ"fUhK Rm ÂJô;]; Œt¬˜l fUe YfU ŒÂ; athtuk htßgtuk fuU möcõ **bwÏg mÂaJtuk** fUtu 15 y¢xqch mu vqJo yd{uÂM; fUhudt ytih Wmbuk Jn htÂN =ÂNo; fUhudt stu ytdtbe ÂJúteg JMo fuU ˜Y ŒÀgufU htßg Åtht yÂC=tg fuU ˜Y yvuÂG; ni > ŒÀgufU htßg mhfUth,ŒtÂ"fUhK Åtht =ÂNo; Áv buk yvlu yÂC=tg fUt ŒtÂ"fUhK fUtu mk=tg ytdtbe JMo 30 yŒi˜ fUtu gt Wmmu vqJo fUh =udt >
 

* 20 slJhe 1981 fuU NwÂõ vºt mkÏgt Ym.ytu.45 (R) fuU ylwmth XefU ÂfUgt dgt [mk=Co&  viht 13 YJk Wvviht (3) ]
**3 sql 1987 fUe yÂ"mqalt 554 (R) fuU ;n; stuzÉt dgt [mk=Co&  viht 13 Wvviht (3),(4) YJk (6) ]

4
ŒtÂ"fUhK mCe Œt¹tgtuk ytih mkÂJ;hKtuk fUt çgtiht ytih mne ˜uFt hFudt ;:t ŒÀgufU ÂJúteg JMo fUe mbt¹t fuU ct= JtÂMofU ˜uFt ÂJJhK ;igth fUhudt ytih WmfUe ŒÂ;gt· möcõ bnt˜uFtfUthtuk ;:t athtuk htßgtuk fuU mkckÂ"; *bwÏg mÂaJtuk **fUtu Cusudt > JtÂMofU ˜uFt ÂJJhKtuk fUt ŒtÁv ŒtÂ"fUhK Åtht hFu dY fuUàŠeg mhfUth ;:t vGfUth htßgtuk fUe mhfUthtuk fuU ˜Y WlfuU ÂJÂ"fU ŒtÂ"f]U; ŒÂ;ÂlÂ" gt ŒÂ;ÂlÂ"gtuk fuU btÆgb mu mCe Wvgwÿ yJmhtuk vh ÂlheGK fuU ˜Y Fw˜u hnukdu >
5
ŒtÂ"fUhK fUe ÂlÂ" mu mkÂJ;hK fuUJ˜ Yume heÂ; mu ÂfUY stYkdu simt ŒtÂ"fUhK ÂJÂn; fUhuk>  ŒtÂ"fUhK yvlu fUtgtuok fuU ÂlJonl buk ÂfUme ytfUÂôbfU Âô:Â; fUt mtblt fUhlu buk Yumt Ôgg fUh mfU;t ni, simt Jn WÂa; mbSu >
6
ŒtÂ"fUhK Åtht hFu dY ˜uFtuk fUe ˜uFtvheGt, Cth; fUt ÂlgkºtfU YJk bnt˜uFt vheGfU gt WmfUt ltÂb;e fUhudt stu ŒtÂ"fUhK fuU JtÂMofU ˜uFtuk fUtu Yumu umöŒuMKtuk fuU y"el hn;u nwY simu Jn fUhlt atnu, ŒbtÂK; fUhudt > ŒtÂ"fUhK Cth; fuU ÂlgkºtfU YJk bnt˜uFt vheGfU fUe rhvtuxo fUe ŒÂ;gt· bnt˜uFtfUth ytih athtuk htßgtuk fuU möcõ *bwÏg mÂaJtuk * fUtu Cusudt ytih Wmu JtÂMofU rhvtuxo buk Ce mÂöb˜; fUhudt >

14. ŒtÂ"fUhK fuU ÂJÂlëag
**viht-9 fuU yà;do; ytlu Jt˜u btb˜tuk fuU möcõ ŒtÂ"fUhK fuU ÂJÂlëab ykÂ;b ;:t mCe vGfUth htßgtuk vh ctÆgfUthe ntuduk>

15. mªbtoK ŒtÂ"fUhK fUe yÂ"fUtrh;t fuU ctnh
yÂ"fUhK fuU yt=uN buk simt ÂlÂn; ni, Wm mebt ytih WmfuU ÂmJtg vrhgtusltytuk fUe gtuslt WlfUt mªbtoK ŒÖgufU htßg mhfUth yvlu yÂCfUhKtuk fuU btÆgb mu fUhtgude >

mij

vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ;

II 16.vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ;

1. YfU vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; ntude stu ôJŒuhKt mu gt ÂfUme vGfUth htßg ***gt mÂaJ Cth; mhfUth vgtoJhK YJk Jl bkºtt˜g*** fuU ytJu=l vh ŒtÂ"fUhK fuU ÂfUme ÂJÂlëag fUt vwlÂJo˜tufUl fUhude > ;tÀfUt˜fU btb˜tuk buk vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fUt yÆgG ÂfUme vGfUth htßg fUe mhfUth *** gt mÂaJ,Cth; mhfUth,vgtoJhK YJk Jl bkºtt˜g*** fuU ytJu=l vh vwlÂJo˜tufUl fUhlu fuU mkkck" buk ykÂ;b ÂJÂlëag ntulu ;fU ŒtÂ"fUhK fuU ÂfUme yt=uN fuU Âlívt=l fUtu htufU mfU;t ni >
2.    vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; buk yÆgG mÂn; Âlöl˜ÂF; ***A&*** m=ôg ntukdu >

(i)

fuUàŠeg s˜ mkmt"l bkºte

yÆgG

i (y)***fuUàŠeg vgtoJhK YJk Jl bkºte ***  

m=ôg
(ii)

bwÏgbkºte, bÆgŒ=uN

m=ôg
(iii)

bwÏgbkºte, dwsht;

m=ôg
(iv)

bwÏgbkºte, bnthtíx[

m=ôg
(v)

bwÏgbkºte, htsô:tl

m=ôg

Cth; mhfUth fuU s˜ mkmt"l bkºtt˜g fuU mÂaJ vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fuU mkgtusfU ntukdu, ÂfUà;w Wànuk b; =ulu fUt yÂ"fUth lné ntudt> gÂ= ÂfUme vGfUth htßg buk htíx[vÂ; Ntml ˜tdq ntu ;tu htßg fUt htßgvt˜ gt WmfUt ŒtÂ"f]U; ŒÂ;ÂlÂ" vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fuU m=ôg fuU Áv buk fUtgo fUhudt >

3.       vGfUth htßgtuk fuU bwÏgbkºte yvlu-yvlu ÂmkatRo bkºtgtuk fUtu mt"thK;gt gt ÂJNuM Áv mu JifUÂÖvfU m=ôg fuU Áv buk ltb ÂlÂ=oíx fUh mfuUkdu ;:t Yumu bkºtgtuk fUt b;=tl YJk ÂJÂlëag ytÂ= fUhlu fUe vqKo NÂÿgt· Œt¹t ntude> 

*   3 sql 1987 fUe yÂ"mqalt 554 (R) fuU ;n; stuzÉt dgt [mk=Co&  viht 13 Wvviht (3),(4) YJk (6) ]
** 28 y¢xqch 1990 fuU NwÂõvºt mkÏgt Ym.ytu.872 (R) fuU ;n; XefU ÂfUgt dgt  [mk=Co&viht (iii) YJk Wvviht(v) ]
***3 sql 1987 fuU NwÂõvºt mkÏgt 554 (R) fuU ;n; stuzÉt dgt [mk=Co& viht 16 Wvviht (1) YJk (2) ]

4. vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; ŒtÂ"fUhK fuU ÂJÂlëag fUt Yume ÂfUme ciXfU buk vwlÂJo˜tufUl fUh mfuUde Âsmbuk yÆgG ytih vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fuU mCe m=ôg WvÂô:; ntuk > vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fuU mCe ÂJÂlëag mJomöbÂ; mu ntuduk > mJomöbÂ; mu l ntu vtlu fUe =Nt buk ÂJÂlëag yÆgG mÂn; m=ôgtuk fuU cnwb; mu ÂfUgt stYdt >
5. mkgtusfU, vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fUe Œô;tÂJ; ciXfU fUe yÂd{b mqalt, WmfUe fUtgomqae ytih fUtgomqae vh ÂxËvÂKgt· vGfUth htßgtuk fUe mhfUthtuk fUtu Cusudt >
6. vwlÂJo˜tufUl mÂbÂ; fUt ÂJÂlëag ˜uFcõ ÂfUgt stYdt ytih Jn ykÂ;b ntudt ;:t vGfUth htßgtuk vh ctÆgfUthe ntudt >

17.     *ŒtÂ"fUhK, fuUàŠ mhfUth fUe vqJo ylwbÂ; mu ôfUeb fuU Wæuëg fUtu ŒCtJe cltlu fuU ˜Y ÂJÂlgb clt mfU;t ni *>

* 22 lJöch 1982 fUe yÂ"mqalt mkÏgt Ym.ytu.856 (R) fuU ;n; stuzÉ dgt 

Wv=˜ YJk mÂbÂ;gkt

Wv=˜ YJk mÂbÂ;gtk

(i)

(ii)

(iii)

(iv)

(v)

(v)

(vi)

 

©2005 lokZf/kdkj lqjf{kr